Een fietsenstandaard op straat. Een stalen trap in een flat. Een landbouwmachine op het land. Of een heupimplantaat in het ziekenhuis. Metaaltechnologie zit overal. Soms zichtbaar. Soms verstopt in een constructie die iets mogelijk maakt wat er eerst niet was. In Bilthoven staat zo’n constructie: een skibaan van 25 meter en circa 125 m². De baan heeft een transportband van 7 x 11 meter waarop je kunt skiën. De installatie is gebouwd door SkiMachine bv uit Den Hoorn, speciaal voor skitrainingscentrum SnowSports Bilthoven. In Nederland zijn inmiddels 56 vergelijkbare locaties. Daarnaast realiseerde het bedrijf bijna honderd banen in het buitenland, van Oezbekistan tot Amerika en van Qatar tot Italië.

Geheim van de baan
“Wij zijn gek genoeg om ons volledig op deze business te storten,” zegt Hans Weeren. “Het is een hele kleine markt. Die groeit wel, maar beperkt. In Nederland is die markt met 56 locaties min of meer vol. De groei zit vooral buiten Nederland.” Het geheim van de baan zit in de omhoog bewegende transportband. De helling beweegt naar boven, terwijl de skiër op gelijke hoogte blijft staan. Door bochten te maken ontstaat de ski-ervaring. “De helling gaat eigenlijk omhoog en door bochten te maken ga je skiën,” legt Weeren uit. “Je kunt het niet vergelijken met gekoelde indoor snowdomes. Daar draait het om een dagje uit. Bij onze installaties gaat het echt om het skiën.”

Van kinderen tot topsporters
De snelheid en hellingshoek zijn nauwkeurig instelbaar. De standaard snelheid van de band is tot 25 kilometer per uur. In een speciale stand loopt dat op tot 33 kilometer per uur. Geoefende skiërs kunnen door hun techniek een ervaring creëren die gelijkstaat aan ongeveer 75 kilometer per uur.

De hellingshoek is verstelbaar van tien tot achttien graden. In Bilthoven kan dat in minder dan vier seconden. “De instructeur bepaalt de snelheid en hellingshoek,” zegt Weeren. “Zo creëer je ideale omstandigheden voor elk niveau. Van kinderen tot topsporters. Een van de atleten die erop traint heeft onlangs een gouden plak gepakt tijdens de Olympische Winterspelen. Maar dat terzijde.”

Precisiewerk
Achter die gecontroleerde ervaring schuilt precisiewerk uit de MKB-maakindustrie. De transportband moet exact gelijk worden gefabriceerd om verlopen te voorkomen. De stalen walsen zijn zorgvuldig gebalanceerd. Op de as zit de aandrijving gemonteerd die de piste laat rollen. Het stalen frame vormt de berghelling. De vloer bestaat uit betonplexplaten die in de eigen werkplaats op maat worden gezaagd. “Wij ontwikkelen en ontwerpen onze banen volledig in eigen huis,” aldus Weeren. “We weten wat de eindgebruiker nodig heeft. De staalconstructie wordt aangeleverd en door onze eigen lassers samengesteld. De elektronica en besturing maken we zelf. De walsen kopen we in en bekleden we hier.” Het skitapijt zelf bestaat uit een mix van twee kunststofvezels die speciaal voor dit doel worden getuft. Voor één baan worden 874 garenbobijnen met elk ongeveer vijf kilometer draad op de tuftmachine geplaatst. Vijftien jaar ontwikkeling, vloeken, zweetdruppels en testen gingen vooraf aan de optimale samenstelling.

Om sneeuwpoppen slalommen
Veiligheid is cruciaal, zeker bij hoge snelheden. De instructeur kan de baan direct stoppen. Rondom de installatie loopt een trekkoord. Als laatste vangnet is er een sensor die de noodstop activeert wanneer iemand te ver naar achteren komt. Om de beleving te vergroten kan een projector beelden op de baan tonen. “Kinderen laten we om sneeuwpoppen heen slalommen,” zegt Weeren. “Een volgende stap is augmented reality, waarbij je via een bril een eindeloze piste ziet. Het traceren van de skiër en dat combineren met visuele elementen is technisch een grote uitdaging. Daar zijn we volop mee bezig.”

Geen berg, wel Metaaltechnologie
Wat in Bilthoven staat, is geen attractie maar een trainingsinstrument. Ontworpen, gebouwd en doorontwikkeld door een Nederlands bedrijf dat zijn vak verstaat. Metaaltechnologie maakt het mogelijk. Zelfs als er geen berg in de buurt is.